tdoctor
tdoctor

Nhức đầu ở trẻ em: Nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị

21/09/2026 20:58:22

Nhức đầu ở trẻ em: Nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị

TÓM TẮT NỘI DUNG

    Nhức đầu ở trẻ em: Nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị

    21/09/2026 20:58:22

    Nhức đầu ở trẻ em: Nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị

    Nhức đầu ở trẻ em là tình trạng khá thường gặp, có thể xảy ra ở đến 90% trẻ trong độ tuổi đi học. Phần lớn các trường hợp không xuất phát từ nguyên nhân nghiêm trọng, nhưng cha mẹ vẫn cần biết cách nhận diện, theo dõi và xử trí đúng cách để tránh bỏ sót những dấu hiệu bất thường. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ các loại nhức đầu thường gặp ở trẻ, khi nào cần đưa trẻ đi khám, cũng như hướng điều trị phù hợp theo từng loại.

    1. Nhức đầu ở trẻ em là gì?

    Nhức đầu ở trẻ em có thể biểu hiện dưới nhiều hình thái khác nhau. Cũng như người lớn, trẻ em có thể gặp nhiều loại nhức đầu khác nhau, từ nhức đầu Migraine, nhức đầu liên quan đến căng thẳng, cho đến nhức đầu mạn tính kéo dài. Phần lớn trẻ bị nhức đầu không do các nguyên nhân nguy hiểm, tuy nhiên vẫn cần được theo dõi sát để phát hiện sớm những trường hợp có bệnh lý nền đi kèm.

    2. Các loại nhức đầu thường gặp

    Nhức đầu ở trẻ em có thể được chia thành nhiều nhóm khác nhau tùy theo diễn tiến và nguyên nhân gây bệnh.

    2.1 Nhức đầu cấp tính

    Nhức đầu cấp tính có thể lan tỏa hoặc khu trú tại một vùng, thường do các nguyên nhân như viêm tai, viêm xoang, đau răng hoặc đau khớp thái dương hàm.

    2.2 Nhức đầu cấp tính tái diễn

    Trong nhóm này, nhức đầu Migraine là dạng thường gặp, thường được nghĩ đến khi trẻ có ít nhất 2 trong 4 đặc điểm sau: tiền sử gia đình bị Migraine, có tiền triệu thị giác - cảm giác - vận động, đau khu trú một bên đầu, kèm buồn nôn hoặc nôn. Ngoài ra còn có nhức đầu cụm, nhức đầu liên quan đến bệnh động kinh (hiếm gặp) và nhức đầu do dị dạng mạch máu não gây ra cơn đau kiểu đau nửa đầu.

    2.3 Nhức đầu mạn tính

    Đây là tình trạng nhức đầu kéo dài, tái đi tái lại, thường liên quan đến các yếu tố về lối sống, giấc ngủ, căng thẳng tâm lý hơn là một bệnh lý thực thể cụ thể.

    3. Khi nào cần đưa trẻ đi khám

    Khi thăm khám nhức đầu ở trẻ em, bác sĩ thường đánh giá toàn thân (cân nặng, chiều cao, vòng đầu, huyết áp, mạch), khám mắt (soi đáy mắt), cổ, đầu, vai, cột sống, đồng thời khám thần kinh để tìm dấu hiệu màng não, rối loạn vận động - phối hợp động tác hoặc dấu hiệu tổn thương thần kinh khu trú. Nếu trẻ khỏe mạnh và nhức đầu là biểu hiện đơn độc, các xét nghiệm thường không cần thiết; ngược lại, khi nghi ngờ nguyên nhân phức tạp, bác sĩ sẽ chỉ định thêm các xét nghiệm cận lâm sàng phù hợp.

    4. Các xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết

    Không phải trường hợp nhức đầu ở trẻ em nào cũng cần làm xét nghiệm, việc chỉ định luôn dựa trên triệu chứng lâm sàng cụ thể. Một số xét nghiệm có thể được thực hiện gồm điện não đồ, chụp X-quang xoang hoặc sọ, khám mắt chuyên sâu (thị trường, khúc xạ, chức năng hai mắt). Chụp cắt lớp vi tính (CT) sọ não thường được chỉ định khi nghi ngờ vòng đầu phát triển bất thường hoặc có dấu hiệu thần kinh khu trú, giúp phát hiện khối u, xuất huyết. Chụp cộng hưởng từ (MRI) cho hình ảnh chi tiết hơn, hỗ trợ chẩn đoán khối u, đột quỵ, dị dạng mạch não. Chọc dò dịch não tủy được cân nhắc khi nghi ngờ viêm màng não hoặc viêm não.

    5. Khi nào cần nhập viện

    Nhức đầu ở trẻ em cần được nhập cấp cứu khi có cơn đau đầu cấp tính liên quan đến bệnh lý não hoặc chấn thương đầu. Trường hợp đau đầu mạn tính, chưa xác định rõ nguyên nhân, hoặc đã xác định nguyên nhân cụ thể cần điều trị chuyên sâu thì thường được nhập viện điều trị theo dõi.

    6. Cách điều trị nhức đầu ở trẻ em

    Hướng điều trị nhức đầu ở trẻ em phụ thuộc vào tuổi của trẻ, loại nhức đầu, tần suất cơn đau và một số đặc điểm khác. Với trẻ có bệnh lý nền hoặc từng bị chấn thương đầu, việc điều trị cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu của tình trạng bệnh lý nghiêm trọng đi kèm.

    6.1 Điều trị nhức đầu do căng thẳng

    Trẻ bị nhức đầu do căng thẳng thường được dùng thuốc giảm đau như acetaminophen hoặc ibuprofen, với liều tham khảo khoảng 8-10mg/kg cân nặng, ngày 2-3 lần theo hướng dẫn của bác sĩ. Aspirin thường không được khuyến cáo cho trẻ dưới 18 tuổi do nguy cơ hội chứng Reye. Với trường hợp kéo dài mạn tính, ngoài thuốc giảm đau, trẻ cần được chăm sóc tâm lý, áp dụng liệu pháp thư giãn hoặc phản hồi sinh học (biofeedback) để tự kiểm soát tần số tim, huyết áp và mức độ căng cơ. Nếu không cải thiện, bác sĩ chuyên khoa thần kinh có thể cân nhắc dùng liều thấp thuốc chống trầm cảm ba vòng.

    6.2 Điều trị nhức đầu Migraine

    Việc điều trị Migraine gồm hai hướng: cắt cơn và phòng ngừa tái phát. Để cắt cơn, thuốc đầu tay thường là acetaminophen hoặc ibuprofen theo liều phù hợp cân nặng. Nếu trẻ buồn nôn hoặc nôn, có thể cân nhắc thêm thuốc chống nôn theo chỉ định của bác sĩ. Với trẻ trên 6 tuổi không đáp ứng thuốc giảm đau thông thường, nhóm thuốc triptan hoặc chẹn beta có thể được bác sĩ chuyên khoa cân nhắc sử dụng. Về phòng ngừa tái phát, một số thuốc như propranolol (cần thận trọng ở trẻ có hen hoặc đái tháo đường) hoặc amitriptyline liều thấp có thể được chỉ định để giảm tần suất và mức độ nặng của cơn đau, thường dùng vào buổi tối do có thể gây buồn ngủ.

    6.3 Điều trị nhức đầu mạn tính

    Hướng điều trị chủ yếu tập trung vào thay đổi lối sống: uống đủ nước, hạn chế caffeine, tập thể dục đều đặn, ăn ngủ đúng giờ giấc, không hút thuốc lá. Nên khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động vui chơi, học tập bình thường ở trường, đồng thời áp dụng các kỹ thuật thư giãn, yoga hoặc phản hồi sinh học để hỗ trợ kiểm soát tình trạng này lâu dài.

    7. Lưu ý khi dùng thuốc giảm đau cho trẻ

    Mọi loại thuốc giảm đau dùng để xử trí nhức đầu ở trẻ em, kể cả các thuốc không kê đơn như acetaminophen hay ibuprofen, đều cần tuân theo đúng liều lượng theo cân nặng và hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Không nên tự ý dùng aspirin cho trẻ dưới 18 tuổi, không lạm dụng thuốc giảm đau kéo dài, và cần tái khám nếu nhức đầu không cải thiện hoặc có dấu hiệu bất thường đi kèm.

    Câu hỏi thường gặp

    Nhức đầu ở trẻ em có nguy hiểm không?

    Phần lớn các trường hợp không nguy hiểm và có thể cải thiện tốt khi điều trị đúng cách. Tuy nhiên, nếu nhức đầu đi kèm dấu hiệu thần kinh khu trú, vòng đầu phát triển bất thường, hoặc xảy ra sau chấn thương, cần đưa trẻ đi khám sớm để loại trừ nguyên nhân nghiêm trọng.

    Nhức đầu ở trẻ em do Migraine có đặc điểm gì khác người lớn?

    Ở trẻ em, cơn Migraine có thể ngắn hơn, đôi khi kèm theo đau bụng hoặc buồn nôn nhiều hơn so với người lớn. Việc chẩn đoán thường dựa vào sự kết hợp các tiêu chuẩn lâm sàng như tiền sử gia đình, vị trí đau và các triệu chứng đi kèm.

    Dùng thuốc giảm đau cho nhức đầu ở trẻ em cần lưu ý gì?

    Có thể sử dụng acetaminophen hoặc ibuprofen theo đúng liều lượng phù hợp với cân nặng của trẻ. Tuy nhiên, không nên tự ý dùng thuốc kéo dài mà không có hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ, đặc biệt tránh dùng aspirin cho trẻ dưới 18 tuổi.

    Khi nào nhức đầu ở trẻ em cần chụp CT hoặc MRI?

    Thường được chỉ định khi nghi ngờ vòng đầu phát triển bất thường, có dấu hiệu thần kinh khu trú, nhức đầu kéo dài không giải thích được hoặc không đáp ứng với điều trị thông thường. Quyết định này do bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên tình trạng lâm sàng cụ thể của từng trẻ.

    Làm sao phòng ngừa nhức đầu ở trẻ em tái phát?

    Duy trì lối sống lành mạnh là yếu tố quan trọng nhất: uống đủ nước, ngủ đủ giấc và đúng giờ, hạn chế caffeine, tập thể dục đều đặn, đồng thời giảm căng thẳng tâm lý thông qua vui chơi, thư giãn hoặc các kỹ thuật hỗ trợ như yoga, biofeedback.

    Kết luận

    Nhìn chung, nhức đầu ở trẻ em là tình trạng phổ biến và phần lớn không do nguyên nhân nghiêm trọng, nhưng việc theo dõi sát các dấu hiệu đi kèm vẫn rất quan trọng để phát hiện sớm những trường hợp cần can thiệp y tế. Việc điều trị cần dựa trên loại nhức đầu, độ tuổi và mức độ ảnh hưởng đến sinh hoạt của trẻ. Nếu con bạn thường xuyên bị nhức đầu hoặc có các dấu hiệu bất thường, hãy chủ động đưa trẻ đi khám để được chẩn đoán và tư vấn hướng điều trị phù hợp.

    tdoctor
    Tin liên quan
    tdoctor

    Xem danh sách nhà thuốc trên toàn quốc

    Bạn có thể tìm kiếm theo tên hoặc công dụng

    Đang xử lý...
    × Zoomed Image