Tra cứu đơn hàng

Đăng Ký Thành Viên

Thành viên

Nhà thuốc

Công ty dược phẩm

Shop dược phẩm

Tra Cứu Đơn Hàng

Trang Chủ

Viêm mũi xoang cấp và mạn: Triệu chứng, cách phân biệt

28/09/2026 16:04:24

TÓM TẮT NỘI DUNG

Viêm mũi xoang cấp và mạn: Triệu chứng, cách phân biệt

28/09/2026 16:04:24

Viêm mũi xoang là bệnh lý đường hô hấp trên rất thường gặp, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, từ đợt cấp tính thoáng qua cho đến tình trạng kéo dài dai dẳng gây nhiều phiền toái. Câu hỏi thường gặp nhất là bệnh xuất phát từ nhiễm siêu vi hay nhiễm vi khuẩn, vì điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hướng điều trị. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ viêm mũi xoang cấp và mạn, triệu chứng nhận biết, cách phân biệt nguyên nhân và hướng xử trí phù hợp.

1. Viêm mũi xoang là gì?

Viêm mũi xoang là tình trạng viêm niêm mạc mũi và các xoang cạnh mũi, thường gây nghẹt mũi, chảy dịch mũi, đau nặng vùng mặt và giảm khứu giác. Do niêm mạc mũi và xoang liên tục với nhau, khi mũi bị viêm thường kéo theo viêm xoang, vì vậy thuật ngữ viêm mũi xoang thường được sử dụng thay cho việc tách riêng viêm mũi hoặc viêm xoang đơn độc.

2. Phân loại viêm mũi xoang cấp và mạn

Bệnh thường được chia thành thể cấp tính và thể mạn tính, chủ yếu dựa vào thời gian kéo dài của triệu chứng cùng các đặc điểm nguyên nhân, diễn tiến. Bảng dưới đây tóm tắt một số điểm khác biệt cơ bản giữa hai thể bệnh:

Đặc điểm	Viêm mũi xoang cấp	Viêm mũi xoang mạn
Thời gian diễn tiến	Dưới 4 tuần	Trên 12 tuần
Nguyên nhân thường gặp	Nhiễm virus (phổ biến nhất), một số trường hợp do vi khuẩn	Viêm kéo dài, dị ứng, bất thường cấu trúc mũi, polyp mũi, nhiễm trùng tái diễn
Triệu chứng nổi bật	Sổ mũi nhày mủ, nghẹt mũi, nặng đau mặt trán, giảm hoặc mất khứu giác	Nghẹt mũi kéo dài, chảy dịch mũi sau, giảm khứu giác, nặng mặt âm ỉ
Hướng xử trí	Điều trị triệu chứng, rửa mũi; kháng sinh chỉ khi nghi do vi khuẩn theo chỉ định của bác sĩ	Rửa mũi, thuốc xịt mũi chứa corticoid, kiểm soát nguyên nhân nền; có thể cần phẫu thuật nếu không đáp ứng

3. Triệu chứng viêm mũi xoang cấp tính

Triệu chứng của viêm mũi xoang cấp tính thường được chia thành nhóm triệu chứng chính và nhóm triệu chứng phụ, giúp bác sĩ định hướng chẩn đoán và nguyên nhân.

3.1 Triệu chứng chính

Sổ mũi nhày mủ
Nghẹt mũi
Nặng, đau vùng mặt và trán
Giảm hoặc mất khứu giác

3.2 Triệu chứng phụ

Ho
Nhức đầu
Hôi miệng
Đau nhức tai
Sốt
Mệt mỏi
Nhức, ê răng

4. Viêm mũi xoang cấp do virus hay vi khuẩn?

Phân biệt viêm mũi xoang cấp do virus hay do vi khuẩn có ý nghĩa quan trọng, vì phần lớn trường hợp là do virus và không cần dùng kháng sinh. Theo tiêu chuẩn lâm sàng thường được sử dụng, viêm mũi xoang cấp nhiều khả năng do vi khuẩn khi người bệnh có ít nhất hai triệu chứng chính, hoặc một triệu chứng chính kèm ít nhất hai triệu chứng phụ.

Bên cạnh đó, thời gian diễn tiến của triệu chứng cũng là một gợi ý quan trọng: nếu triệu chứng kéo dài hơn 10 ngày mà không cải thiện, khả năng do vi khuẩn sẽ cao hơn. Một số dấu hiệu như hồng ban (đỏ) ở vùng mặt hoặc đau răng có độ đặc hiệu cao cho nhiễm vi khuẩn, nhưng lại có độ nhạy thấp, nghĩa là không có các dấu hiệu này cũng không thể loại trừ hoàn toàn khả năng nhiễm vi khuẩn.

5. Viêm mũi xoang mạn tính

Khi triệu chứng viêm mũi xoang kéo dài trên 12 tuần, bệnh được xem là chuyển sang thể mạn tính. Người bệnh thường có nghẹt mũi kéo dài, chảy dịch mũi (đặc biệt chảy xuống họng), nặng mặt âm ỉ và giảm khứu giác, có thể kèm ho kéo dài do dịch mũi chảy xuống họng. Viêm mũi xoang mạn tính thường liên quan đến nhiều yếu tố như tình trạng viêm kéo dài, cơ địa dị ứng, bất thường cấu trúc trong mũi (như vẹo vách ngăn), polyp mũi hoặc các đợt nhiễm trùng tái đi tái lại.

6. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Viêm mũi xoang có thể khởi phát sau một đợt nhiễm virus đường hô hấp trên như cảm lạnh, hoặc liên quan đến dị ứng, kích thích từ khói bụi, ô nhiễm không khí. Các yếu tố như vẹo vách ngăn mũi, polyp mũi, phì đại cuốn mũi, hoặc hệ miễn dịch suy giảm cũng làm tăng nguy cơ mắc và tái phát bệnh.

7. Hướng điều trị viêm mũi xoang

Hướng điều trị phụ thuộc vào thể bệnh và nguyên nhân. Với thể cấp do virus, điều trị chủ yếu là chăm sóc triệu chứng: nghỉ ngơi, uống đủ nước, rửa mũi bằng nước muối sinh lý và dùng thuốc giảm triệu chứng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Kháng sinh chỉ được cân nhắc khi nghi ngờ nhiễm vi khuẩn theo các tiêu chuẩn lâm sàng, và cần được chỉ định bởi bác sĩ.

Với viêm mũi xoang mạn tính, ngoài rửa mũi thường xuyên, bác sĩ có thể chỉ định thuốc xịt mũi chứa corticoid để giảm viêm, đồng thời kiểm soát các nguyên nhân nền như dị ứng. Trong những trường hợp không đáp ứng với điều trị nội khoa, phẫu thuật nội soi xoang có thể được cân nhắc để cải thiện dẫn lưu và thông thoáng xoang.

8. Cách phòng ngừa viêm mũi xoang

Một số biện pháp giúp giảm nguy cơ mắc và tái phát bệnh bao gồm vệ sinh mũi họng đều đặn, hạn chế tiếp xúc với khói bụi, dị nguyên, giữ ấm cơ thể khi thời tiết thay đổi, tránh xa khói thuốc lá, điều trị dứt điểm các đợt cảm lạnh hoặc viêm đường hô hấp trên, và kiểm soát tốt tình trạng dị ứng nếu có.

9. Khi nào cần đi khám

Người bệnh nên đến cơ sở y tế khi triệu chứng kéo dài trên 10 ngày không cải thiện, sốt cao, đau nhiều vùng mặt, sưng đỏ quanh mắt hoặc vùng má, thay đổi thị lực, đau đầu dữ dội hoặc bệnh tái đi tái lại nhiều lần. Đây là những dấu hiệu cần được thăm khám và đánh giá kỹ hơn để tránh biến chứng.

Câu hỏi thường gặp

Viêm mũi xoang cấp có cần dùng kháng sinh không?

Không phải trường hợp nào cũng cần. Phần lớn viêm mũi xoang cấp do virus và có thể tự cải thiện với điều trị triệu chứng. Kháng sinh chỉ được cân nhắc khi bác sĩ nghi ngờ nhiễm vi khuẩn, ví dụ khi triệu chứng kéo dài trên 10 ngày hoặc có nhiều triệu chứng nặng.

Làm sao phân biệt viêm mũi xoang do virus và do vi khuẩn?

Thường dựa vào số lượng triệu chứng chính - phụ và thời gian diễn tiến. Nếu có ít nhất hai triệu chứng chính, hoặc một triệu chứng chính kèm hai triệu chứng phụ, hoặc triệu chứng kéo dài hơn 10 ngày, khả năng do vi khuẩn sẽ cao hơn, tuy nhiên cần bác sĩ đánh giá cụ thể.

Viêm mũi xoang mạn tính có chữa khỏi hoàn toàn được không?

Nhiều trường hợp có thể được kiểm soát tốt bằng điều trị nội khoa đúng cách và loại bỏ các yếu tố nguy cơ. Tuy nhiên, bệnh có thể tái phát nếu nguyên nhân nền (như dị ứng, bất thường cấu trúc mũi) không được xử trí triệt để.

Đau răng có phải là dấu hiệu của viêm mũi xoang không?

Có thể. Đau nhức, ê răng hàm trên là một trong các triệu chứng phụ của viêm mũi xoang do các xoang hàm nằm sát chân răng. Tuy nhiên, cần thăm khám để phân biệt với các bệnh lý răng miệng thực sự.

Viêm mũi xoang có lây không?

Bản thân tình trạng viêm xoang không lây trực tiếp, nhưng nếu khởi phát sau nhiễm virus đường hô hấp trên như cảm lạnh, virus gây bệnh ban đầu có thể lây từ người này sang người khác, vì vậy nên giữ vệ sinh và hạn chế tiếp xúc gần khi đang có triệu chứng.

Kết luận

Nhìn chung, viêm mũi xoang cấp và mạn là những tình trạng thường gặp, có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống nếu không được nhận biết và điều trị đúng cách. Việc phân biệt được nguyên nhân do virus hay vi khuẩn giúp tránh dùng kháng sinh không cần thiết, đồng thời đảm bảo điều trị hiệu quả khi thực sự có nhiễm khuẩn. Nếu bạn có triệu chứng kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, hãy chủ động thăm khám để được chẩn đoán và tư vấn hướng điều trị phù hợp.