Tra cứu đơn hàng

Đăng Ký Thành Viên

Thành viên

Nhà thuốc

Công ty dược phẩm

Shop dược phẩm

Tra Cứu Đơn Hàng

Trang Chủ

Viêm đại tràng mạn tính: triệu chứng cách điều trị

25/10/2026 22:26:27

TÓM TẮT NỘI DUNG

Viêm đại tràng mạn tính: triệu chứng cách điều trị

25/10/2026 22:26:27

Viêm đại tràng mạn tính là tình trạng viêm kéo dài ở niêm mạc đại tràng, gây đau bụng, đầy hơi, rối loạn đại tiện (tiêu chảy, táo bón hoặc xen kẽ), phân có nhầy và cảm giác đi cầu không hết. Bệnh rất phổ biến, diễn biến từng đợt, dễ tái phát khi ăn uống thất thường, căng thẳng hoặc sau nhiễm khuẩn đường ruột. Nhiều người tự dùng kháng sinh hoặc thuốc cầm tiêu chảy kéo dài mà không đỡ. Bài viết giúp bạn hiểu nguyên nhân, triệu chứng, nguyên tắc dùng thuốc (giảm đau cơ trơn, men tiêu hóa, chất xơ, vitamin B1, men vi sinh), chế độ ăn và dấu hiệu cần đi khám để loại trừ bệnh nặng.

1. Viêm đại tràng mạn tính là gì?

Đại tràng (ruột già) có nhiệm vụ hấp thu nước, điện giải và tạo phân. Khi niêm mạc đại tràng bị viêm kéo dài trên 4 - 6 tuần hoặc tái đi tái lại nhiều đợt, người ta gọi là viêm đại tràng mạn tính. Bệnh gồm nhiều thể: viêm đại tràng do nhiễm khuẩn, do rối loạn hệ vi khuẩn đường ruột, viêm đại tràng co thắt (hội chứng ruột kích thích) và các bệnh viêm ruột mạn tính như viêm loét đại tràng, bệnh Crohn.

2. Nguyên nhân gây viêm đại tràng mạn tính

Nhiễm khuẩn, ký sinh trùng đường ruột chưa điều trị dứt điểm
Rối loạn hệ vi sinh đường ruột do lạm dụng kháng sinh
Ăn uống thiếu chất xơ, nhiều chất béo, đồ cay nóng, rượu bia
Căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ
Không dung nạp lactose, gluten hoặc một số thực phẩm
Bệnh tự miễn, yếu tố di truyền (viêm loét đại tràng, Crohn)
Dùng thuốc kéo dài (NSAID, một số kháng sinh)
Táo bón kéo dài

3. Triệu chứng viêm đại tràng mạn tính

Đau bụng âm ỉ hoặc quặn từng cơn, thường ở hố chậu hai bên hoặc quanh rốn, giảm sau khi đi cầu
Đầy hơi, chướng bụng, sôi bụng
Đi cầu phân lỏng, phân sệt hoặc táo bón xen kẽ
Phân có nhầy, đôi khi có máu
Cảm giác mót rặn, đi không hết phân
Mệt mỏi, chán ăn, sụt cân nhẹ ở đợt nặng
Triệu chứng tăng khi ăn thức ăn lạ, đồ lạnh, đồ nhiều dầu mỡ hoặc khi căng thẳng

Lưu ý: phân có máu tươi hoặc đen, sụt cân nhanh, sốt kéo dài, thiếu máu là dấu hiệu cảnh báo, cần nội soi đại tràng để loại trừ polyp, viêm loét đại tràng, bệnh Crohn hay ung thư đại trực tràng.

4. Nguyên tắc điều trị viêm đại tràng mạn tính

Điều trị viêm đại tràng mạn tính nhằm giảm triệu chứng, điều chỉnh hệ vi sinh, khôi phục chức năng ruột và phòng tái phát. Phác đồ tùy thể bệnh, mức độ và nguyên nhân, cần bác sĩ chẩn đoán.

4.1 Thuốc giảm đau, giảm co thắt cơ trơn

Các thuốc như drotaverin (No-spa), mebeverin, alverin citrat, hyoscin butylbromid, trimebutin giúp giảm đau quặn, co thắt ruột. Dùng khi đau, đúng liều. Thận trọng hyoscin ở người glôcôm, phì đại tiền liệt tuyến, tắc ruột.

4.2 Kháng sinh đường ruột

Kháng sinh không phải điều trị thường quy cho mọi trường hợp viêm đại tràng mạn tính. Chỉ dùng khi bác sĩ xác định có nhiễm khuẩn (đi cầu phân nhầy máu, sốt, xét nghiệm phân có vi khuẩn, ký sinh trùng...). Có thể dùng các kháng sinh đường ruột theo chỉ định như rifaximin, hoặc metronidazol khi có amip, vi khuẩn kỵ khí. Không tự mua kháng sinh dùng kéo dài vì làm rối loạn hệ vi sinh, kháng thuốc, làm bệnh dai dẳng hơn.

4.3 Men tiêu hóa và men vi sinh (probiotic)

Men tiêu hóa (pancreatin, amylase, lipase) hỗ trợ tiêu hóa thức ăn, giảm đầy hơi, khó tiêu. Men vi sinh (Lactobacillus, Bifidobacterium, Saccharomyces boulardii, Bacillus subtilis) giúp phục hồi hệ vi khuẩn có lợi, đặc biệt sau dùng kháng sinh. Nên dùng cách xa kháng sinh ít nhất 2 giờ (trừ Saccharomyces và một số chế phẩm bào tử).

4.4 Bổ sung chất xơ

Chất xơ hòa tan (psyllium, inulin, pectin) giúp ổn định phân, vừa hỗ trợ táo bón vừa giúp phân bớt lỏng. Bổ sung từ từ, kèm uống đủ nước để tránh đầy hơi. Ở đợt cấp tiêu chảy nhiều, nên giảm chất xơ không hòa tan (rau sống, ngũ cốc nguyên cám) rồi tăng lại khi ổn.

4.5 Vitamin B1 và các vitamin nhóm B

Vitamin B1 (thiamin) hỗ trợ hoạt động thần kinh, nhu động ruột và chuyển hóa năng lượng; thường dùng phối hợp trong phác đồ đại tràng. Dùng theo liều khuyến cáo.

4.6 Thực phẩm chức năng hỗ trợ đại tràng

Nhiều sản phẩm chứa nghệ, bạch truật, hoàng liên, men vi sinh, chiết xuất thảo dược được dùng hỗ trợ đại tràng. Hiệu quả khác nhau giữa từng người, không thay thế thuốc và khám bệnh; nên chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và tham khảo dược sĩ.

Một số người bị viêm đại tràng mạn tính nhầm với bệnh trĩ hoặc táo bón thông thường nên chần chừ đi khám. Thực tế, các triệu chứng như đau bụng tái diễn, thay đổi thói quen đại tiện kéo dài đều cần được đánh giá. Việc điều trị sớm và đúng hướng giúp tránh biến chứng như thiếu máu, suy dinh dưỡng, hẹp đại tràng hoặc mất nước kéo dài.

Cũng cần phân biệt viêm đại tràng mạn tính do nhiễm khuẩn với hội chứng ruột kích thích. Ở hội chứng ruột kích thích, ruột hoạt động quá mức nhưng thường không có tổn thương viêm thực sự khi nội soi, triệu chứng liên quan nhiều đến căng thẳng. Cách điều trị hai bệnh có điểm chung nhưng cũng có khác biệt, vì vậy cần bác sĩ chẩn đoán trước khi dùng thuốc dài ngày.

Về cách uống thuốc, nên dùng thuốc giảm co thắt khi đau, men tiêu hóa uống trong hoặc ngay sau bữa ăn, men vi sinh dùng theo hướng dẫn nhà sản xuất, kết hợp uống đủ nước. Đừng ngưng thuốc đột ngột khi vừa đỡ, và không tự thay đổi liều. Nếu sau 2 tuần chăm sóc đúng mà không cải thiện, hãy quay lại khám.

5. Bảng tóm tắt các nhóm thuốc

Nhóm	Vai trò	Lưu ý
Giảm co thắt cơ trơn	Giảm đau quặn	Thận trọng glôcôm, tắc ruột, tiền liệt tuyến
Kháng sinh đường ruột	Khi có nhiễm khuẩn	Không tự dùng kéo dài
Men tiêu hóa	Giảm đầy hơi, khó tiêu	Dùng sau bữa ăn
Men vi sinh	Phục hồi hệ vi khuẩn	Cách kháng sinh 2 giờ
Chất xơ	Ổn định phân	Uống đủ nước, tăng từ từ
Vitamin B1	Hỗ trợ nhu động, thần kinh	Dùng đúng liều

6. Chế độ ăn cho người viêm đại tràng mạn tính

Ăn chín, uống sôi, chia nhỏ bữa, nhai kỹ
Ưu tiên cháo, cơm mềm, thịt nạc, cá, trứng luộc, chuối chín, táo hấp
Bổ sung sữa chua, thực phẩm lên men (nếu dung nạp)
Hạn chế đồ chiên rán, cay nóng, nước ngọt có ga, cà phê, rượu bia
Hạn chế sữa nếu không dung nạp lactose
Tránh thức ăn lạnh, tái sống
Uống đủ 1,5 - 2 lít nước mỗi ngày
Ghi nhật ký ăn uống để tìm thực phẩm gây khó chịu

7. Lối sống giúp phòng viêm đại tràng mạn tính tái phát

Giữ tinh thần thoải mái, ngủ đủ giấc, vận động đều đặn như đi bộ, yoga giúp ổn định nhu động ruột. Duy trì thói quen đi vệ sinh đúng giờ, không nhịn đại tiện. Hạn chế tự dùng kháng sinh, thuốc cầm tiêu chảy kéo dài. Điều trị dứt điểm nhiễm khuẩn, ký sinh trùng. Tầm soát đại tràng định kỳ ở người trên 45 tuổi hoặc có tiền sử gia đình.

8. Khi nào cần đi khám viêm đại tràng mạn tính?

Đi cầu phân có máu, phân đen, nhầy nhiều
Sụt cân nhanh, thiếu máu, mệt mỏi nhiều
Sốt kéo dài, đau bụng dữ dội
Tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài trên 2 tuần không đỡ
Triệu chứng xuất hiện mới sau 50 tuổi
Có tiền sử gia đình ung thư đại trực tràng, bệnh viêm ruột
Mất nước nặng do tiêu chảy

Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm phân, công thức máu, CRP, nội soi đại tràng và sinh thiết để chẩn đoán chính xác.

Câu hỏi thường gặp

Viêm đại tràng mạn tính có chữa khỏi không?

Nhiều trường hợp viêm đại tràng mạn tính kiểm soát tốt triệu chứng và phòng tái phát nhờ điều trị đúng, chế độ ăn và lối sống. Một số thể như viêm loét đại tràng, Crohn là bệnh mạn tính cần theo dõi lâu dài.

Viêm đại tràng mạn tính có cần uống kháng sinh không?

Không phải lúc nào cũng cần. Chỉ dùng khi có nhiễm khuẩn và theo chỉ định bác sĩ.

Viêm đại tràng mạn tính nên ăn gì, kiêng gì?

Nên ăn thức ăn mềm, dễ tiêu, chia nhỏ bữa; hạn chế đồ cay, dầu mỡ, rượu bia, cà phê, nước ngọt có ga.

Men vi sinh có cần uống thường xuyên không?

Có thể dùng theo đợt, nhất là sau kháng sinh hoặc khi rối loạn tiêu hóa. Hãy tham khảo dược sĩ để chọn loại phù hợp.

Viêm đại tràng mạn tính có thành ung thư không?

Phần lớn không, nhưng một số bệnh viêm ruột mạn kéo dài nhiều năm làm tăng nguy cơ. Cần nội soi theo dõi định kỳ khi bác sĩ khuyến cáo.

Kết luận

Viêm đại tràng mạn tính cần điều trị toàn diện: giảm co thắt, hỗ trợ tiêu hóa, bổ sung chất xơ, vitamin B1, men vi sinh, ăn uống khoa học và giảm căng thẳng. Hạn chế tự dùng kháng sinh và đi khám khi có dấu hiệu cảnh báo. Nếu cần tư vấn thuốc, hãy liên hệ dược sĩ Dược Tốt hoặc đến cơ sở y tế gần nhất.