22/10/2026 23:36:46
TÓM TẮT NỘI DUNG
Viêm cầu thận: triệu chứng, nguyên nhân và hướng điều trị
22/10/2026 23:36:46
Viêm cầu thận là nhóm bệnh trong đó các cầu thận, đơn vị lọc máu của thận, bị viêm và tổn thương, làm giảm khả năng lọc và gây ra các biểu hiện như tiểu máu, tiểu đạm, phù, tăng huyết áp và suy giảm chức năng thận. Bệnh có thể xuất hiện cấp tính sau nhiễm trùng hoặc diễn tiến mạn tính, âm thầm trong nhiều năm. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, viêm cầu thận có thể dẫn đến suy thận mạn. Bài viết giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và nguyên tắc điều trị viêm cầu thận một cách đúng đắn.
1. Viêm cầu thận là gì?
Mỗi quả thận chứa khoảng một triệu cầu thận, mỗi cầu thận là một búi mao mạch nhỏ có chức năng lọc máu để tạo nước tiểu. Khi hệ miễn dịch phản ứng bất thường, các phức hợp miễn dịch lắng đọng tại cầu thận gây viêm, làm màng lọc bị tổn thương. Hậu quả là hồng cầu và protein lọt ra nước tiểu, thận kém đào thải muối và nước.
Viêm cầu thận được chia thành hai nhóm chính: viêm cầu thận cấp (khởi phát nhanh, thường sau nhiễm khuẩn) và viêm cầu thận mạn (kéo dài trên 3 tháng, tiến triển dần đến suy thận).
2. Nguyên nhân viêm cầu thận
- Viêm cầu thận sau nhiễm liên cầu khuẩn: xuất hiện 1 - 3 tuần sau viêm họng hoặc 3 - 6 tuần sau nhiễm trùng da
- Bệnh thận IgA và các bệnh cầu thận nguyên phát khác
- Bệnh tự miễn: lupus ban đỏ hệ thống, viêm mạch
- Nhiễm virus viêm gan B, C, HIV
- Đái tháo đường, tăng huyết áp lâu năm làm tổn thương cầu thận
- Một số thuốc: thuốc kháng viêm không steroid dùng kéo dài, một số kháng sinh
- Yếu tố di truyền như hội chứng Alport
Vì có nhiều nguyên nhân nên chẩn đoán đúng loại viêm cầu thận là rất quan trọng để chọn cách điều trị. Hãy cùng xem bệnh biểu hiện như thế nào.
3. Triệu chứng viêm cầu thận
- Nước tiểu màu đỏ, nâu như nước trà hoặc nước rửa thịt (tiểu máu)
- Nước tiểu có bọt nhiều kéo dài (tiểu đạm)
- Phù mặt, mí mắt, chân, tăng cân do giữ nước
- Tăng huyết áp, nhức đầu, chóng mặt
- Tiểu ít, mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn
- Đau lưng, đau hông lưng nhẹ
- Ở giai đoạn muộn: ngứa, khó thở, thiếu máu, suy thận
Một số người bị viêm cầu thận mạn chỉ phát hiện tình cờ qua xét nghiệm nước tiểu, nên khám sức khỏe định kỳ rất quan trọng.
4. Chẩn đoán viêm cầu thận
Bác sĩ dựa vào bệnh sử, khám lâm sàng và các xét nghiệm: tổng phân tích nước tiểu (hồng cầu, protein), đạm niệu 24 giờ hoặc tỷ lệ protein/creatinin niệu, creatinin, ure máu, ước tính độ lọc cầu thận, xét nghiệm miễn dịch (ASO, bổ thể, kháng thể kháng nhân), siêu âm thận. Trong nhiều trường hợp cần sinh thiết thận để xác định chính xác loại tổn thương và hướng điều trị.
5. Nguyên tắc điều trị viêm cầu thận
Điều trị viêm cầu thận là điều trị chuyên khoa thận - miễn dịch, phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ tổn thương và chức năng thận. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc, đặc biệt các thuốc có thể gây hại cho thận.
5.1 Điều trị nguyên nhân và nhiễm khuẩn
Ở viêm cầu thận sau nhiễm liên cầu, bác sĩ có thể cho kháng sinh (như penicillin hoặc macrolid) để diệt ổ nhiễm khuẩn còn tồn tại, giúp ngăn lây lan. Kháng sinh không chữa trực tiếp tổn thương cầu thận và chỉ dùng khi có chỉ định. Kháng sinh dùng cần chọn loại và liều phù hợp với chức năng thận, tránh các thuốc gây độc cho thận.
5.2 Thuốc ức chế miễn dịch và corticoid
Với các thể viêm cầu thận do cơ chế miễn dịch như bệnh thận IgA nặng, viêm thận lupus, viêm cầu thận tăng sinh, bác sĩ thường dùng corticoid hoặc thuốc ức chế miễn dịch (cyclophosphamide, mycophenolate, ...). Đây là các thuốc mạnh, cần chỉ định, theo dõi chặt chẽ vì nhiều tác dụng phụ, không phù hợp cho mọi trường hợp.
5.3 Kiểm soát huyết áp và giảm đạm niệu
Thuốc ức chế men chuyển (ACEI) hoặc ức chế thụ thể angiotensin (ARB) giúp hạ huyết áp, giảm protein niệu và làm chậm tiến triển suy thận. Thuốc lợi tiểu được dùng khi phù hoặc tăng huyết áp. Mục tiêu huyết áp cần được bác sĩ xác định theo từng người.
5.4 Chế độ ăn và sinh hoạt
Hạn chế muối khi có phù, tăng huyết áp. Lượng đạm và nước cần điều chỉnh theo chức năng thận và theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Cần nghỉ ngơi trong giai đoạn cấp, tránh gắng sức.
5.5 Những thuốc cần thận trọng hoặc tránh
- Thuốc kháng viêm không steroid (ibuprofen, diclofenac, meloxicam...) có thể làm tổn thương thận, nên tránh nếu không có chỉ định
- Kháng sinh nhóm aminoglycoside và một số kháng sinh khác độc với thận
- Vitamin C liều cao kéo dài có thể làm tăng oxalat, nguy cơ sỏi và tổn thương thận
- Thuốc nam, thuốc thảo dược không rõ nguồn gốc (một số chứa chất độc với thận)
- Thuốc cản quang, thuốc hoạt huyết, thuốc cầm máu chỉ dùng khi có chỉ định
Các thuốc hỗ trợ như vitamin nhóm B, thảo dược lợi tiểu (bông mã đề, râu ngô), thuốc bổ thận hay thuốc cầm máu thường được dùng trong thực tế, nhưng chúng chỉ giúp giảm triệu chứng và cần hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa thận trước khi dùng.
Bảng dưới đây tóm tắt các hướng điều trị.
6. Tóm tắt hướng điều trị
| Biện pháp | Vai trò | Lưu ý |
|---|---|---|
| Kháng sinh | Diệt ổ nhiễm khuẩn khi có chỉ định | Chọn thuốc phù hợp chức năng thận |
| Corticoid, ức chế miễn dịch | Kiểm soát viêm miễn dịch | Chuyên khoa chỉ định, theo dõi chặt |
| ACEI, ARB | Hạ huyết áp, giảm đạm niệu | Theo dõi kali, creatinin |
| Lợi tiểu | Giảm phù, giảm huyết áp | Theo dõi điện giải |
| Chế độ ăn giảm muối | Hạn chế phù, huyết áp | Điều chỉnh đạm theo chức năng thận |
7. Cách phòng ngừa và bảo vệ thận
- Điều trị dứt điểm viêm họng, viêm da do liên cầu
- Kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu
- Không tự ý dùng thuốc giảm đau kháng viêm, thuốc nam không rõ nguồn gốc
- Uống đủ nước, ăn nhạt vừa phải, không hút thuốc
- Khám sức khỏe định kỳ, xét nghiệm nước tiểu, creatinin hằng năm
- Tiêm vắc xin viêm gan B, kiểm tra viêm gan C, HIV khi có nguy cơ
8. Khi nào cần đi khám ngay?
Bạn nên đi khám khi nước tiểu có máu hoặc nhiều bọt kéo dài, phù mặt hoặc chân, tiểu ít, huyết áp tăng, sau đợt viêm họng hoặc nhiễm trùng da vài tuần. Cần đến bệnh viện ngay nếu tiểu rất ít hoặc không tiểu được, khó thở, đau đầu dữ dội, lú lẫn, co giật hoặc phù nhiều.
Câu hỏi thường gặp
Viêm cầu thận có chữa khỏi hoàn toàn không?
Viêm cầu thận cấp sau nhiễm liên cầu thường hồi phục tốt, nhất là ở trẻ em. Viêm cầu thận mạn thường không khỏi hẳn nhưng có thể làm chậm tiến triển nếu điều trị và theo dõi đều.
Viêm cầu thận có nguy hiểm không?
Có thể nguy hiểm vì dẫn đến suy thận mạn, tăng huyết áp, biến chứng tim mạch. Phát hiện và điều trị sớm giúp bảo tồn chức năng thận.
Viêm cầu thận có cần uống kháng sinh không?
Chỉ khi có ổ nhiễm khuẩn như viêm họng, viêm da do liên cầu hoặc theo chỉ định của bác sĩ. Kháng sinh không chữa trực tiếp tổn thương cầu thận.
Viêm cầu thận ăn uống như thế nào?
Nên ăn nhạt khi có phù hoặc tăng huyết áp, điều chỉnh lượng đạm và nước theo hướng dẫn của bác sĩ. Hạn chế đồ ăn chế biến sẵn nhiều muối.
Viêm cầu thận có dùng được thuốc giảm đau không?
Nên tránh thuốc kháng viêm không steroid vì có thể làm tổn thương thận. Khi cần giảm đau, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về thuốc phù hợp, thường ưu tiên paracetamol đúng liều.
Kết luận
Viêm cầu thận là bệnh thận quan trọng cần được chẩn đoán đúng loại và điều trị chuyên khoa. Việc kiểm soát huyết áp, tránh thuốc gây hại cho thận, ăn uống hợp lý và tái khám đều đặn đóng vai trò then chốt. Nếu bạn có dấu hiệu nghi ngờ, hãy đi khám sớm, không tự ý dùng thuốc, và liên hệ dược sĩ Dược Tốt khi cần tư vấn về thuốc an toàn cho thận.
Xem danh sách nhà thuốc trên toàn quốc
-

Duy Nguyễn Nhất
Rất tuyệt vời, đặc biệt trong mùa dịch đi lại khó khăn. Chúc Dược Tốt ngày càng phát triển và mở rộng phạm vi ra nhiều tỉnh hơn, nhất là vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
-

Quốc Bình Vũ
Ứng dụng rất hay. Giúp mọi người hạn chế bệnh gì cũng phải đến bệnh viện khám. Đỡ mất thời gian, công sức và tiền bạc vì nhiều khi vô gặp bs cũng chỉ cần hỏi vài câu và cho SP.
-

Nguyễn Ngọc Minh
Em bị ung thư thấy bác sĩ tuyến trung ương trong hệ thống tdoctor, bác sĩ bên Dược Tốt rất nhiệt tình, rất tiện cho trường hợp mua sản phẩm dược và thực phẩm chức uy tín online.










































