24/10/2026 22:13:42
TÓM TẮT NỘI DUNG
Lẹo mắt: nguyên nhân, cách chữa và những sai lầm cần tránh
24/10/2026 22:13:42
Lẹo mắt là tình trạng nhiễm trùng cấp tính ở tuyến nhỏ của mi mắt, tạo thành một cục sưng đỏ, đau, đôi khi có mủ ở bờ mi hoặc sâu trong mi. Đây là bệnh rất phổ biến, ai cũng có thể mắc phải, thường tự khỏi sau 1 đến 2 tuần nhưng gây khó chịu, mất thẩm mỹ và dễ tái phát. Nhiều người nhầm lẹo mắt với chắp mắt, hai bệnh có cách xử trí khác nhau. Bài viết giúp bạn nhận biết lẹo mắt, chăm sóc đúng cách, dùng thuốc an toàn, tránh những sai lầm như tự nặn lẹo và biết khi nào cần đến bác sĩ nhãn khoa.
1. Lẹo mắt là gì?
Lẹo mắt (tên khoa học là hordeolum) là ổ viêm cấp tính do vi khuẩn, chủ yếu tụ cầu vàng, xâm nhập vào tuyến bã hoặc nang lông mi. Ổ viêm tạo thành cục sưng đau, sau vài ngày có thể hóa mủ, tự vỡ và xẹp dần.
2. Các loại lẹo mắt
- Lẹo ngoài: ở bờ mi, quanh chân lông mi, giống như một mụn nhọt nhỏ, có điểm mủ vàng
- Lẹo trong: ở sâu mặt trong mi do viêm tuyến meibomius, đau nhiều, sưng toàn mi, có thể thấy điểm mủ ở mặt kết mạc
3. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ
- Nhiễm tụ cầu khuẩn sau khi dụi mắt bằng tay bẩn
- Viêm bờ mi mạn tính, da dầu, gàu
- Dùng mỹ phẩm mắt cũ, không tẩy trang kỹ
- Đeo kính áp tròng không vệ sinh
- Đái tháo đường, suy giảm miễn dịch
- Căng thẳng, thức khuya, sức đề kháng giảm
- Dùng chung khăn mặt, dụng cụ trang điểm
4. Triệu chứng lẹo mắt
- Mi mắt sưng đỏ, nóng, đau khi chạm vào
- Xuất hiện cục nhỏ ở bờ mi, sau vài ngày có đầu mủ vàng
- Cộm, xốn, chảy nước mắt, nhạy cảm với ánh sáng
- Mi mắt có thể sưng nhiều, nặng mắt, khó mở
- Hết đau sau khi mủ vỡ và xẹp dần
Nếu cục sưng không đau, chậm lớn, cứng, tồn tại nhiều tuần thì nhiều khả năng đó là chắp (chalazion) chứ không phải lẹo mắt.
5. Phân biệt lẹo mắt và chắp mắt
| Đặc điểm | Lẹo mắt | Chắp mắt |
|---|---|---|
| Cơ chế | Nhiễm trùng cấp tính do vi khuẩn | Tắc tuyến meibomius, viêm vô khuẩn |
| Triệu chứng | Đau, sưng đỏ, nóng, có mủ | Cục cứng, ít đau, không đỏ nhiều |
| Diễn tiến | Vài ngày đến 2 tuần | Nhiều tuần đến nhiều tháng |
| Xử trí | Chườm ấm, kháng sinh tại chỗ khi cần | Chườm ấm, có thể cần chích hoặc tiêm thuốc |
6. Điều trị lẹo mắt
6.1 Chườm ấm
Đây là biện pháp quan trọng nhất. Dùng khăn sạch nhúng nước ấm (khoảng 40 độ C), vắt ráo, đặt lên mi mắt nhắm khoảng 10 phút, 3 - 4 lần mỗi ngày. Hơi ấm giúp làm mềm, thúc đẩy lẹo mắt tự vỡ và thoát mủ, giảm đau. Không nặn, không chọc vào lẹo mắt.
6.2 Vệ sinh mắt bằng nước muối sinh lý 0,9%
Rửa mi và vùng mắt bằng nước muối sinh lý 0,9% vô trùng giúp làm sạch ghèn, hạn chế bội nhiễm. Dùng bông gòn sạch, mỗi mắt một miếng riêng.
6.3 Thuốc kháng sinh tra mắt, bôi tại chỗ
Khi lẹo mắt có mủ hoặc sưng đau nhiều, bác sĩ hoặc dược sĩ có thể tư vấn mỡ tra mắt chứa kháng sinh như tetracyclin, erythromycin hoặc nhỏ mắt kháng sinh. Bôi một lớp mỏng vào bờ mi hoặc túi kết mạc theo hướng dẫn, thường 2 - 3 lần mỗi ngày, trong vài ngày.
6.4 Kháng sinh uống
Chỉ dùng khi lẹo mắt lan rộng, sưng nề nhiều, có sốt hoặc kèm viêm mô tế bào quanh hốc mắt, theo chỉ định bác sĩ. Không tự mua kháng sinh uống để điều trị lẹo thông thường.
6.5 Thuốc chống viêm, giảm đau, giảm phù nề
Có thể dùng paracetamol khi đau. Thuốc kháng viêm giảm phù nề dạng uống chỉ nên dùng theo tư vấn. Tuyệt đối không tự nhỏ thuốc chứa corticoid khi chưa có chỉ định, vì có thể làm nhiễm khuẩn nặng hơn.
6.6 Chích rạch dẫn lưu
Nếu lẹo mắt to, đã hóa mủ nhưng không tự vỡ, kéo dài trên 1 - 2 tuần hoặc ảnh hưởng thị giác, bác sĩ nhãn khoa có thể chích rạch dẫn lưu mủ trong điều kiện vô khuẩn. Không tự nặn tại nhà.
Trong vài ngày đầu, cục sưng có thể chỉ là một điểm đỏ nhỏ, hơi đau khi chớp mắt. Nếu bắt đầu chườm ấm ngay ở giai đoạn này, nhiều trường hợp xẹp đi mà không hình thành mủ. Ngược lại, nếu để muộn và tự ý nặn, ổ viêm có thể lan sang mô xung quanh, làm mi sưng to, đau nhiều và kéo dài thời gian khỏi bệnh.
Cần theo dõi hằng ngày: cục sưng nhỏ dần, bớt đau, mủ thoát ra là dấu hiệu tốt. Nếu sưng to hơn, đỏ lan rộng, đau tăng, sốt hoặc thị lực giảm thì phải đi khám sớm. Trẻ nhỏ không biết diễn đạt nên cha mẹ cần chú ý khi trẻ hay dụi mắt, quấy khóc, sợ ánh sáng.
7. Những sai lầm thường gặp khi bị lẹo mắt
- Tự nặn, tự chọc lẹo bằng kim, kẹp, dễ gây nhiễm trùng lan rộng
- Đắp lá, bôi nước bọt, nước tiểu, dầu, thuốc không rõ nguồn gốc
- Chườm bằng khăn bẩn hoặc nước quá nóng
- Dùng thuốc nhỏ mắt có corticoid tùy tiện
- Tiếp tục trang điểm mắt, đeo kính áp tròng khi đang bị lẹo
- Dụi mắt, dùng chung khăn mặt
8. Cách phòng ngừa lẹo mắt tái phát
Để hạn chế lẹo mắt tái phát, bạn nên rửa tay sạch trước khi chạm vào mắt, tẩy trang kỹ mỗi tối, thay mỹ phẩm mắt định kỳ, không dùng chung khăn và dụng cụ trang điểm. Vệ sinh bờ mi đều đặn bằng nước muối, điều trị viêm bờ mi và gàu nếu có. Giữ vệ sinh kính áp tròng đúng cách. Ngủ đủ giấc, ăn uống cân đối, kiểm soát đường huyết nếu mắc đái tháo đường để tăng đề kháng.
Người hay bị lẹo mắt tái phát nên được khám để tìm nguyên nhân tiềm ẩn như viêm bờ mi mạn tính, rối loạn tuyến meibomius hoặc bệnh toàn thân. Điều trị tận gốc giúp giảm số lần bị bệnh.
Về dinh dưỡng, nên ăn nhiều rau xanh, trái cây giàu vitamin A, C, E, kẽm và uống đủ nước. Hạn chế đồ cay nóng, rượu bia khi đang viêm nhiễm vì có thể làm mi mắt sưng nề hơn. Vitamin A, C và kẽm hỗ trợ tăng đề kháng và giúp mô mi mau lành, nhưng chỉ nên dùng liều khuyến cáo, không tự dùng liều cao kéo dài.
Trong thời gian bị bệnh, nên tạm ngừng trang điểm vùng mắt, ngừng đeo kính áp tròng, thay vỏ gối thường xuyên, giặt khăn mặt bằng nước nóng và phơi nắng. Nếu cần dùng mỹ phẩm, nên chọn sản phẩm dịu nhẹ, không gây bít tắc lỗ chân lông và thay mới sau khi khỏi bệnh để tránh tái nhiễm.
9. Khi nào cần đi khám ngay?
- Mi mắt sưng đỏ lan rộng ra má, vùng quanh mắt
- Sốt, đau nhiều, mi sưng căng không mở được mắt
- Nhìn mờ, đau nhức sâu trong mắt, nhìn đôi
- Lẹo mắt không đỡ sau 1 - 2 tuần chăm sóc đúng
- Lẹo tái phát liên tục ở cùng vị trí (cần loại trừ các nguyên nhân khác)
- Trẻ nhỏ bị lẹo mắt nặng
- Người đái tháo đường, suy giảm miễn dịch bị lẹo mắt
Những dấu hiệu này có thể báo hiệu viêm mô tế bào quanh hốc mắt, một biến chứng nặng cần điều trị kịp thời để tránh ảnh hưởng thị lực.
Câu hỏi thường gặp
Lẹo có lây không?
Lẹo mắt do vi khuẩn nên có thể lây gián tiếp qua khăn mặt, tay bẩn. Hãy dùng đồ riêng và rửa tay thường xuyên.
Lẹo mắt bao lâu thì khỏi?
Thường 7 - 14 ngày. Nếu chăm sóc đúng, chườm ấm đều đặn thì xẹp nhanh hơn.
Có nên tự nặn lẹo không?
Không. Nặn lẹo có thể làm vi khuẩn lan rộng, gây áp xe, viêm mô tế bào. Hãy chườm ấm và đến bác sĩ nếu cần.
Có cần uống kháng sinh khi bị lẹo không?
Thường không. Phần lớn chỉ cần chườm ấm và thuốc tra mắt. Kháng sinh uống chỉ khi bệnh nặng và theo chỉ định.
Lẹo khác chắp mắt thế nào?
Lẹo là nhiễm trùng cấp, đau, đỏ, có mủ. Chắp mắt là cục cứng, ít đau, tồn tại lâu do tắc tuyến mi.
Kết luận
Lẹo mắt thường lành tính và tự khỏi nhờ chườm ấm, giữ vệ sinh và dùng thuốc tra mắt khi cần. Điều quan trọng là không nặn lẹo, không tự dùng corticoid hay các mẹo dân gian, và đi khám khi có dấu hiệu nặng. Nếu cần tư vấn thuốc tra mắt, hãy liên hệ dược sĩ Dược Tốt hoặc đến cơ sở nhãn khoa gần nhất.
Xem danh sách nhà thuốc trên toàn quốc
-

Duy Nguyễn Nhất
Rất tuyệt vời, đặc biệt trong mùa dịch đi lại khó khăn. Chúc Dược Tốt ngày càng phát triển và mở rộng phạm vi ra nhiều tỉnh hơn, nhất là vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
-

Quốc Bình Vũ
Ứng dụng rất hay. Giúp mọi người hạn chế bệnh gì cũng phải đến bệnh viện khám. Đỡ mất thời gian, công sức và tiền bạc vì nhiều khi vô gặp bs cũng chỉ cần hỏi vài câu và cho SP.
-

Nguyễn Ngọc Minh
Em bị ung thư thấy bác sĩ tuyến trung ương trong hệ thống tdoctor, bác sĩ bên Dược Tốt rất nhiệt tình, rất tiện cho trường hợp mua sản phẩm dược và thực phẩm chức uy tín online.










































