21/10/2026 19:03:20
TÓM TẮT NỘI DUNG
Bệnh trĩ: trĩ nội, trĩ ngoại và cách điều trị bằng thuốc
21/10/2026 19:03:20
Bệnh trĩ là tình trạng các búi tĩnh mạch ở vùng hậu môn - trực tràng bị giãn, sưng và phồng lên, gây ra các triệu chứng như đi ngoài ra máu, đau rát, ngứa hậu môn hoặc có khối sa ra ngoài. Đây là bệnh rất thường gặp, ảnh hưởng đến cả nam và nữ, nhưng nhiều người ngại đi khám nên bệnh để kéo dài và nặng dần. Bài viết giúp bạn hiểu rõ bệnh trĩ nội, trĩ ngoại, cách nhận biết và hướng điều trị bằng thuốc an toàn.
1. Bệnh trĩ là gì? Phân biệt trĩ nội và trĩ ngoại
Ở vùng hậu môn có các đám rối tĩnh mạch giúp kiểm soát đại tiện. Khi các tĩnh mạch này bị giãn quá mức do áp lực tăng kéo dài, chúng phình lên thành búi trĩ. Dựa vào vị trí so với đường lược, bệnh trĩ được chia thành:
- Trĩ nội: nằm phía trong ống hậu môn, bên trên đường lược, thường không đau nhưng dễ chảy máu, có thể sa ra ngoài khi đi cầu
- Trĩ ngoại: nằm dưới da quanh rìa hậu môn, có thể sờ thấy, dễ gây đau, ngứa, hay bị huyết khối gây đau dữ dội
- Trĩ hỗn hợp: có cả trĩ nội và trĩ ngoại cùng tồn tại
Trĩ nội được chia thành bốn độ từ nhẹ đến nặng tùy mức sa của búi trĩ. Việc xác định đúng độ trĩ giúp quyết định chọn điều trị thuốc hay cần can thiệp thủ thuật.
2. Nguyên nhân gây bệnh trĩ
- Táo bón kéo dài, rặn nhiều khi đi vệ sinh
- Ngồi hoặc đứng lâu, ngồi toilet quá lâu
- Chế độ ăn ít chất xơ, nhiều đồ cay nóng, rượu bia
- Thai kỳ và sau sinh do tử cung chèn ép, tăng áp lực ổ bụng
- Béo phì, nâng vật nặng thường xuyên
- Tiêu chảy kéo dài, ho mạn tính
- Tuổi cao và yếu tố di truyền làm thành mạch yếu
Những yếu tố này đều làm tăng áp lực lên đám rối tĩnh mạch hậu môn. Chúng ta cùng đến với các dấu hiệu nhận biết bệnh.
3. Triệu chứng bệnh trĩ
- Đi ngoài ra máu đỏ tươi, thường dính giấy vệ sinh hoặc nhỏ giọt sau khi đi cầu
- Đau, rát hoặc nặng tức vùng hậu môn
- Ngứa, ẩm ướt, khó chịu quanh hậu môn
- Có búi trĩ sa ra ngoài, lúc đầu tự co lên, về sau phải đẩy lên bằng tay
- Cảm giác đi cầu không hết phân
Lưu ý rằng đi ngoài ra máu không phải lúc nào cũng do bệnh trĩ. Ung thư đại trực tràng, polyp hay nứt kẽ hậu môn cũng có thể có biểu hiện tương tự, nên cần thăm khám để loại trừ, đặc biệt ở người trên 40 tuổi.
4. Hướng điều trị bệnh trĩ
Với trĩ nhẹ và trung bình, điều trị nội khoa kết hợp thay đổi lối sống thường giúp kiểm soát tốt triệu chứng. Trĩ nặng hoặc điều trị thuốc không hiệu quả cần cân nhắc can thiệp như thắt vòng cao su, tiêm xơ, laser hoặc phẫu thuật.
4.1 Vệ sinh và dùng thuốc bôi, thuốc đặt tại chỗ
Rửa hậu môn bằng nước ấm sạch, ngâm hậu môn nước ấm 10 - 15 phút mỗi ngày giúp giảm đau, giảm co thắt cơ vòng. Các chế phẩm dạng thuốc mỡ, kem hoặc viên đặt hậu môn có thành phần giảm đau, kháng viêm, làm dịu niêm mạc, bảo vệ búi trĩ (ví dụ nhóm chứa corticoid hoặc thuốc gây tê tại chỗ như trong các sản phẩm trị trĩ thông dụng) thường được dùng ngắn ngày để giảm sưng đau, ngứa và chảy máu. Không nên dùng thuốc chứa corticoid kéo dài vì có thể làm mỏng da và niêm mạc.
4.2 Thuốc tăng bền thành mạch, trợ tĩnh mạch
Daflon (diosmin và hesperidin dạng vi hạt tinh chế) và Rutin kết hợp vitamin C là nhóm thuốc hỗ trợ tăng trương lực tĩnh mạch, giảm tính thấm và sự mỏng manh của mao mạch, từ đó giúp giảm phù nề, giảm chảy máu trong bệnh trĩ. Liều dùng trong đợt cấp thường cao hơn liều duy trì và chỉ nên dùng ngắn ngày theo tờ hướng dẫn hoặc chỉ định của bác sĩ.
4.3 Thuốc giảm đau
Khi đau nhiều, có thể dùng paracetamol hoặc thuốc giảm đau kháng viêm trong thời gian ngắn. Nên thận trọng với thuốc kháng viêm không steroid ở người có bệnh dạ dày hoặc đang dùng thuốc chống đông, và không dùng giảm đau gây táo bón như opioid khi không thật cần thiết.
4.4 Chất xơ và thuốc nhuận tràng
Làm mềm phân là nền tảng điều trị bệnh trĩ. Bổ sung chất xơ hòa tan (psyllium, ispaghula) và uống đủ nước giúp phân mềm, giảm rặn. Thuốc nhuận tràng như lactulose, macrogol hoặc sorbitol có thể được dùng ngắn hạn khi táo bón nặng. Nên tránh lạm dụng thuốc nhuận tràng kích thích kéo dài.
4.5 Thuốc thảo dược trị trĩ
Một số sản phẩm thảo dược chứa hòe hoa, diếp cá, ngưu tất, tam thất... được dùng hỗ trợ giảm co búi trĩ và cầm máu. Hiệu quả khác nhau giữa từng người; vì vậy nên chọn sản phẩm rõ nguồn gốc và xem đây là biện pháp hỗ trợ cùng thuốc điều trị.
Để bạn dễ nắm, bảng sau tóm tắt các nhóm thuốc.
5. Tóm tắt các nhóm thuốc điều trị bệnh trĩ
| Nhóm | Vai trò | Lưu ý |
|---|---|---|
| Thuốc bôi, thuốc đặt hậu môn | Giảm đau, ngứa, viêm, chảy máu | Dùng ngắn ngày, thận trọng corticoid |
| Daflon, Rutin C | Tăng bền thành mạch, giảm phù nề | Theo hướng dẫn, dùng đều |
| Giảm đau | Giảm đau khi bệnh bùng phát | Tránh giảm đau gây táo bón |
| Chất xơ, nhuận tràng | Làm mềm phân, giảm rặn | Uống đủ nước, tránh lạm dụng |
| Thảo dược | Hỗ trợ | Chọn sản phẩm rõ nguồn gốc |
6. Chế độ ăn và sinh hoạt cho người bị bệnh trĩ
- Ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, đạt 25 - 30 g chất xơ mỗi ngày
- Uống đủ nước, khoảng 1,5 - 2 lít mỗi ngày
- Hạn chế ớt, tiêu, rượu bia, đồ chiên rán
- Tập thói quen đi cầu đúng giờ, không rặn mạnh, không ngồi toilet quá 5 - 10 phút
- Vệ sinh hậu môn nhẹ nhàng, lau khô, tránh dùng giấy ráp hoặc xà phòng mạnh
- Tăng vận động, tránh ngồi hoặc đứng quá lâu, kiểm soát cân nặng
Khi búi trĩ đang sưng đau, bạn có thể ngâm hậu môn bằng nước ấm sạch, chườm lạnh ngắn vùng sưng và nằm nghỉ để giảm áp lực. Sau mỗi lần đi cầu, nên rửa nhẹ bằng nước thay vì lau mạnh. Khi búi trĩ sa ra ngoài, có thể nhẹ nhàng đẩy lên bằng tay sạch; nếu không đẩy được hoặc đau tăng nhiều, cần đi khám.
Phụ nữ sau sinh và người cao tuổi nên đặc biệt chú ý phòng táo bón, vì rặn mạnh khi đi cầu là nguyên nhân làm bệnh trĩ nặng lên nhanh chóng. Việc đi bộ nhẹ nhàng mỗi ngày cũng giúp cải thiện nhu động ruột và tuần hoàn vùng chậu.
7. Biến chứng của bệnh trĩ
Nếu không điều trị, bệnh trĩ có thể gây chảy máu kéo dài dẫn đến thiếu máu, sa búi trĩ nghẹt, huyết khối búi trĩ ngoại, nhiễm trùng hoặc hoại tử búi trĩ. Những biến chứng này thường gây đau dữ dội và cần xử trí sớm.
8. Khi nào cần đi khám?
Bạn nên đi khám khi đi ngoài ra máu nhiều hoặc kéo dài, phân đen hoặc lẫn máu sẫm, đau hậu môn dữ dội, búi trĩ sa không đẩy lên được, sốt kèm sưng nóng đỏ vùng hậu môn, hoặc thay đổi thói quen đại tiện kéo dài. Đừng tự chẩn đoán là bệnh trĩ khi có chảy máu mà chưa được khám.
Câu hỏi thường gặp
Bệnh trĩ có tự khỏi không?
Trĩ nhẹ có thể đỡ khi điều chỉnh ăn uống, hết táo bón và dùng thuốc hỗ trợ, nhưng thường tái phát nếu không thay đổi lối sống. Trĩ nặng khó tự hết và cần can thiệp.
Bệnh trĩ có cần phẫu thuật không?
Không phải ai cũng phải mổ. Trĩ độ 1 - 2 thường điều trị nội khoa; trĩ độ 3 - 4 hoặc điều trị thuốc không hiệu quả mới cần cân nhắc thủ thuật hoặc phẫu thuật.
Bệnh trĩ nên ăn gì?
Nên ăn nhiều rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và uống đủ nước để phân mềm. Hạn chế đồ cay nóng, rượu bia, đồ chiên rán.
Bệnh trĩ có ảnh hưởng đến thai kỳ không?
Bệnh trĩ không ảnh hưởng đến thai nhi, nhưng thai phụ dễ bị trĩ do táo bón và tử cung chèn ép. Cần tư vấn bác sĩ trước khi dùng thuốc, ưu tiên chất xơ, uống nước và vệ sinh nhẹ nhàng.
Đi ngoài ra máu có chắc là bệnh trĩ không?
Không chắc. Nứt hậu môn, polyp hoặc ung thư đại trực tràng cũng có thể gây ra máu trong phân, nên cần được khám để chẩn đoán chính xác.
Kết luận
Bệnh trĩ rất thường gặp và có thể kiểm soát tốt nếu bạn làm mềm phân, vệ sinh đúng cách, dùng thuốc trợ tĩnh mạch và thuốc tại chỗ phù hợp. Điều quan trọng là không chủ quan khi đi ngoài ra máu và đi khám sớm để loại trừ các bệnh nguy hiểm khác. Nếu cần tư vấn thuốc điều trị, hãy liên hệ dược sĩ Dược Tốt hoặc đến cơ sở y tế gần nhất.
Xem danh sách nhà thuốc trên toàn quốc
-

Duy Nguyễn Nhất
Rất tuyệt vời, đặc biệt trong mùa dịch đi lại khó khăn. Chúc Dược Tốt ngày càng phát triển và mở rộng phạm vi ra nhiều tỉnh hơn, nhất là vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
-

Quốc Bình Vũ
Ứng dụng rất hay. Giúp mọi người hạn chế bệnh gì cũng phải đến bệnh viện khám. Đỡ mất thời gian, công sức và tiền bạc vì nhiều khi vô gặp bs cũng chỉ cần hỏi vài câu và cho SP.
-

Nguyễn Ngọc Minh
Em bị ung thư thấy bác sĩ tuyến trung ương trong hệ thống tdoctor, bác sĩ bên Dược Tốt rất nhiệt tình, rất tiện cho trường hợp mua sản phẩm dược và thực phẩm chức uy tín online.










































